Edukacja zdrowotna

W nowej podstawie programowej znacznie silniej niż dotychczas zarysowano związki wychowania fizycznego i edukacji zdrowotnej. W zakres treści nauczania wychowania fizycznego została włączona bowiem istotna część treści ścieżki edukacyjnej – edukacja zdrowotna z dotychczasowej podstawy programowej kształcenia ogólnego.

shutterstock 116037766
Edukacja zdrowotna ma na celu kształtowanie u uczniów nawyku dbałości o zdrowie własne i innych ludzi oraz umiejętności tworzenia środowiska sprzyjającego zdrowiu.

Dlaczego edukacja zdrowotna jest taka ważna:
  • pomaga odkrywać, jakie wybory służą rozwojowi i lepszej jakości życia,
  • pomaga zrozumieć siebie i innych,
  • pomaga budować obraz świata, który jest najbliższy codziennym doświadczeniom,
  • uczy odpowiedzialności,
  • jest pierwszym stopniem profilaktyki różnych zagrożeń i zachowań problemowych.

Edukacja zdrowotna jest procesem, który trwa przez całe życie i dotyczy wszystkich ludzi. Edukacja zdrowotna jest nieodłącznym elementem promocji zdrowia. Edukacja zdrowotna pozwala odkryć jakie wybory służą zdrowiu, natomiast promocja zdrowia zapewnia warunki, aby możliwe było dokonywanie „zdrowych” wyborów.Zarówno w edukacji zdrowotnej, jak i promocji zdrowia najistotniejszy jest aktywny, podmiotowy udział wszystkich grup społeczności szkolnej, w tym także uczniów.
  

Działania:

Kampania "Przyjmuje leki czy bierze? Leki bez recepty - do leczenia, nie do brania"

Zachęcamy do zapoznania się z materiałami, dostępnymi na stronie internetowej Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii



Centrum Edukacji Obywatelskiej

Nauczanie wychowania fizycznego to także uświadamianie uczniom, jak aktywność sportowa wpływa na ich organizm. Piszemy o tym w poradnikach programu „WF z klasą”:
kliknij tutaj.



Agencja Rynku Rolnego

Weź udział w programie "Owoce w szkole"!

Owoce w szkole - program realizowany przez Agencję Rynku Rolnego od września 2009 roku, którego celem jest m.in. trwała zmiana nawyków żywieniowych dzieci poprzez zwiększenie udziału owoców i warzyw w ich codziennej diecie oraz propagowanie zdrowego odżywiania poprzez działania towarzyszące o charakterze edukacyjnym realizowane w szkołach podstawowych.

Program Owoce w szkole (.pdf)

Z programu Owoce w szkole korzysta obecnie ok. 976 tys. dzieci z klas I-III z ponad 10,7 tys. szkół podstawowych.

Więcej informacji dotyczących udziału w programie na stronie internetowej ARR.

Strona programu Owoce w szkole: http://owocewszkole.org

Gra „Owocowe zawody” http://owocewszkole.org/index.php/gry

owocewszkole

Weź udział w programie „Mleko w szkole”!

Mleko w szkole – program realizowany przez Agencję Rynku Rolnego od maja 2004 roku, którego celem jest promowanie zdrowego odżywiania poprzez zachęcenie dzieci i młodzieży do spożywania mleka i przetworów mlecznych oraz kształtowanie trwałego nawyku konsumpcji mleka i jego przetworów. Program ma zarówno żywieniowy, jak i edukacyjny charakter oraz przyczynia się do zwalczania otyłości i zapewnienia niezbędnych składników dla rozwoju i zdrowia dzieci.

Z programu Mleko w szkole korzysta obecnie ok. 2,4 mln dzieci z ok. 14,2 tys. placówek oświatowych.


Program Mleko w szkole (.pdf)

Więcej informacji dotyczących udziału w programie na stronie internetowej ARR.

Plakat programu "Mleko w szkole"
Plakat programu Mleko w szkole3



Materiały:

1. Polski Komitet Normalizacyjny (cz. 2)

Czy wiesz, że o jakość Twojego uśmiechu i zdrowie jamy ustnej dbają Międzynarodowe Normy?
Czy możecie sobie wyobrazić mycie zębów za pomocą żucia patyczków (gałązek drzew), piór ptaków, kolców jeżozwierza lub kości zwierząt? A jednak takie metody były stosowane przed wynalezieniem nowoczesnej szczoteczki, która jest przedmiotem (o czym nie każdy wie) ZNORMALIZOWANYM…

Dla smakoszy makaronu
Znany od wieków - Włochom i innym cywilizacjom śródziemnomorskim – makaron, obecnie wszędzie  cieszy się dużą popularnością. O popularności makaronów decydują: smak, walory zdrowotne, bogactwo kształtów oraz łatwość przechowywania. Jakość makaronu określa się głównie na podstawie jego tekstury. Makaron może być niedogotowany, rozgotowany albo ugotowany wprost idealnie! Ale jak ten ideał osiągnąć? Z pomocą producentom makaronu, ale także jego miłośnikom przychodzi norma ISO, która określa metody oceny jakości ugotowanego makaronu.

pkn


2. Ministerstwo Zdrowia

Zalecenia Ministra Zdrowia w sprawie profilaktyki wad postawy u dzieci i młodzieży w środowisku nauczania i wychowania.

Polecamy nowe zakładki na stronie www Ministerstwa Zdrowia:

1. Zdrowie ucznia. Dzieci i młodzież w Polsce mają zagwarantowaną profilaktyczną opiekę zdrowotną polegającą m.in., na systematycznym kontrolowaniu ich rozwoju fizycznego, psychicznego i intelektualnego. Ważnym elementem tej opieki jest edukacja zdrowotna i promocja zdrowia. Okres nauki jest bowiem najlepszym czasem, w którym dziecko uczy się dbania o swoje zdrowie i zdrowie innych.

Opieka zdrowotna nad dziećmi w wieku szkolnym sprawowana jest przez:

  • lekarza podstawowej opieki zdrowotnej - w poradni;
  • lekarza dentystę – w poradni;
  • pielęgniarkę w szkole, czyli pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania
    (w przypadku gdy w szkole nie ma pielęgniarki, opiekę sprawuje pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej w poradni).

2. Aktywność fizyczna i sport. Aktywność fizyczna i prawidłowe odżywianie należą do podstawowych potrzeb człowieka – warunkują zachowanie i umacnianie zdrowia w każdym wieku.

Aktywność fizyczna obejmuje wszystkie czynności związane z wysiłkiem fizycznym i ruchem (pracą mięśni), podczas których przyśpieszają praca serca i oddech, pojawia się także uczucie ciepła. Są to w szczególności ćwiczenia fizyczne (sport) i wysiłek związany z codziennymi czynnościami (chodzenie, jazda na rowerze). Uprawianie sportu w młodości oraz pozytywne doświadczenia z tym związane (sukcesy sportowe, zabawa z rówieśnikami) kształtują nawyki, które sprzyjają zachowaniu zdrowego trybu życia w późniejszych latach.



3. Fundacja Banku Ochrony Środowiska przygotowała portal dla... zdrowo zakręconych: http://www.aktywniepozdrowie.pl/



4. Film edukacyjny przygotowany przez Akademię Czerniaka w ramach kampanii
"Znamię! Znam je?":
znamie

http://www.akademiaczerniaka.pl/kampania-znamie-znam-je/program-do-szkol-ponadgimnazjalnych/film-edukacyjny-dla-uczniow/



5. Materiały edukacyjne do Ogólnopolskiego Programu Edukacyjnego „Trzymaj Formę!” promującego zdrowy styl życia, obejmujący zbilansowaną dietę i aktywność fizyczną:

1. Broszura dla uczniów "Trzymaj Formę"
broszura trzymaj forme

2. Ulotka dla rodziców
ulotka dla rodzicow2

3. Plakat - talerz zdrowia
Plakat Talerz Zdrowia



"Sytuacja zdrowotna ludności Polski" 2012 - raport Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego-PZH (NIZP-PZH)

Edukacja zdrowotna w podstawie programowej kształcenia ogólnego, jako fundament dla szkolnego programu profilaktyki Barbara Woynarowska Artykuł dostępny na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole - Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli Praca zbiorowa pod redakcją Barbary Woynarowskiej Książka dostępna na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Wymagania i inne zapisy dotyczące aktywności fizycznej i zdrowego odżywiania w różnych przedmiotach nauczania Grażyna Skoczek Artykuł dostępny na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Katalog i narzędzie HEPS - Katalog i narzędzie do oceny jakości szkolnych interwencji dotyczących zdrowego żywienia i aktywności fizycznej Kevin Dadaczynski
Peter Paulus
Nanne de Vries
Silvia de Ruiter
Goof Buijs
Książka dostępna na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Narzędzia dla szkół HEPS - Przewodnik dla szkół dotyczący tworzenia szkolnej polityki zdrowego żywienia i aktywności fizycznej Venka Simovska Ph. D.
Kevin Dadaczynski M. Sc.
Nina Grieg Viig M. Sc.
Hege E. Tjomsland M. Sc.
Sue Bowker M. Sc.
Barbara Woynarowska Ph. D.
Silvia de Ruiter M. Sc.
Goof Buijs M. Sc.
Książka dostępna na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Poradnik orędownictwa na rzecz HEPS - Argumenty i strategie tworzenia polityki zdrowotnej w szkole Electra Bada, Ph.D.
Katerina Sokou, Ph.D.
Zeina Dafesh, M.Sc.
Anne Lee, M.Sc.
Edith Flashberger, M.Sc.
Goof Buijs, M.Sc.
Książka dostępna na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Przewodnik HEPS - Promowanie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej w szkołach Aniek Boonen, M.Sc.
Nanne de Vries, Ph.D.
Silvia de Ruiter, M.Sc.
Sue Bowker, M.Sc.
Goof Buijs, M.Sc.
Książka dostępna na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Bank Dobrych Praktyk z zakresu zdrowego żywienia i aktywności fizycznej Małgorzata Piwowarczyk
Lidia Graul
Bożena Będzinska-Wosik
Iwona Turowska
Anna Pisowacka
Bożena Chodyniecka
Artykuły dostępne na stronie Zespołu ds. Promocji Zdrowia w Szkole ORE
Jestem aktywny i jem zdrowo – żyję kolorowo. Poradnik dla rodziców i nauczycieli dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Michał Bronikowski poradnik dostępny na stronie Wydziału Rozwoju Szkół i Placówek ORE
Ciekawe formy ruchu na lekcji wf – Dlaczego nie? czyli pytanie o przyszłość i nowe trendy w metodyce wychowania fizycznego. Michał Bronikowski materiał na stronie ORE, pdf z prezentacji dostępny na stronie Wydziału Rozwoju Szkół i Placówek ORE

Dla rodziców oraz Rady Pedagogicznej i innych pracowników szkoły
Stanowisko Ministra Zdrowia dotyczące bezpieczeństwa stosowania diety wegetariańskiej

Zapobieganie samobójstwom dzieci i młodzieży

Dla Rady Pedagogicznej i innych pracowników szkoły



6. Materiały Instytutu Żywności i Żywienia
  1. Co jeść, by być sprawnym i zdrowym? http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_cojescbybycspr_20120522_zal3.pdf
  2. Bądź codziennie aktywny fizycznie http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_codzakt_20120522_zal5.pdf
  3. Warzywa i owoce 5 razy dziennie. To proste! http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_ulotwarzow_20120523_zal4.pdf
  4. Unikaj soli! http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_ulotksoldziec_20120523zal11.pdf
  5. Rekomendacje dla realizatorów żywienia z zakresu zasad prawidłowego żywienia dzieci w przedszkolach http://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_rekomend_20120522_zal1.pdf
  6. Jadłospisy dla dzieci w wieku przedszkolnym (śniadania, obiady, podwieczorki) opracowane zgodnie z zasadami prawidłowego żywieniahttp://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/polzdrow_jadlospis_20120522_zal2.pdf.
  7. Obiady szkolne z uwzględnieniem zasad Dobrej Praktyki Higienicznej oraz systemu HACCP dla posiłków szkolnychhttp://www.mz.gov.pl/wwwfiles/ma_struktura/docs/obiady_szkolne_16012012.pdf



7. Materiały Związku Harcerstwa Polskiego

zhp

http://www.zhp.pl/
Razem można więcej! Razem po zdrowie. Propozycje dla gromad i drużyn



8. Materiały Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego http://www.pttk.pl/

On-line: http://www.pttk.pl/zycie/rok_sz/e_l_wedrujznami/player.html

Do pobrania: http://www.pttk.pl/zycie/rok_sz/e_l_wedrujznami/e-szkolenie.zip

  • Przyroda uczy najpiękniej” interaktywne, animowane szkolenie, o tym jak można myśleć o otaczającej nas przyrodzie i dbać o nią.

On-line: http://www.przyroda.pttk.pl/szkolenie_przyrodnik/player.html

Do pobrania: http://www.przyroda.pttk.pl/szkolenie_przyrodnik/szkolenie_przyrodnik.zip

  • „Od dzidziusia do dziadziusia czyli wędrować każdy może” - szkolenie multimedialne

On-line: http://www.rokturystykirodzinnej.pttk.pl/files/wedrowki/index.html

On-line: http://pttk.pl/publikacje/badz_turysta/abc_turysty_przyrodnika.swf

Do pobrania: http://przyroda.pttk.pl/materialy/prz_abc_turysty_przyrodnika.pdf

  • Tomasz Kowalik, Bądź turystą przyrodnikiem, Warszawa 2009.

On-line: http://pttk.pl/publikacje/badz_turysta/badz_turysta_przyrodnikiem.swf



9. Materiały Polskiego Komitetu Normalizacyjnego cz. 1

Kształtowanie postaw odpowiedzialnych społecznie

Działania należy rozpocząć już w przedszkolu poprzez wdrażanie dzieci do oszczędnego wykorzystywania ograniczonych zasobów; wychowania do odpowiedzialnego i efektywnego wykorzystywania wody, energii elektrycznej i innych surowców i materiałów.

 

Choroby związane z budynkiem -  zespół chorego budynku

Nie wszyscy mają świadomość, że pewne jednostki chorobowe wynikają z przybywania w wadliwie zbudowanych domach. Objawy związane z tzw. zespołem chorego budynku obejmują zarówno miejscowe zmiany chorobowe,  jak i dolegliwości ogólne.

 

Napromieniowana  żywność - szkodzi, czy nie szkodzi?

Przez napromienianie żywności rozumie się procesy jej konserwacji i utrwalania za pomocą promieniowania jonizującego. Napromienianie żywności, w zależności od intensywności strumienia promieni, spełnia różne role: niszczy bakterie (np. salmonelli), drobnoustroje i pasożyty. Ale czy tylko?

 

Cukier czy słodzik? Co wybrać?

O szkodliwości cukru nie trzeba chyba nikomu mówić - zakwasza organizm, rozregulowuje gospodarkę insulinową, nie mówiąc już o pustych kaloriach. Zaczęto więc poszukiwać alternatywy - efekt to substancje słodzące półsyntetyczne i syntetyczne. Są one używane zamiast cukru z kilku powodów - słodziki i produkty nimi słodzone mogą być spożywane przez diabetyków, osoby na diecie, mogą być też używane do produkcji past do zębów, płynów do płukania ust oraz gumy do żucia (nie powodują próchnicy zębów).



10. Materiały Polskiego Towarzystwa Programów Zdrowotnych:

Miejsca wolne od tytoniu:

Poradniki:

Opracowania statystyczne:

Bądź świadomym dawcą narządów - Dawca.pl

Promotorzy Zdrowia



11. Publikacje Krajowego Centrum ds. AIDS

http://www.aids.gov.pl/?page=publikacje&act=a&pNr=1